Đau cơ fibromyalgia là hội chứng đau mãn tính toàn thân kèm mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ và khó tập trung. Bệnh ảnh hưởng 2-4% dân số, nữ gấp 7 lần nam.
Fibromyalgia là gì?
Fibromyalgia là rối loạn xử lý đau ở hệ thần kinh trung ương, khiến não bộ khuếch đại tín hiệu đau. Không phải bệnh cơ hay khớp thực sự bị tổn thương, mà là não “nhạy cảm quá mức” với cảm giác đau.
Triệu chứng chính
- Đau lan tỏa toàn thân: Đau nhức, rát, căng ở nhiều vùng cơ thể, kéo dài >3 tháng
- Mệt mỏi nghiêm trọng: Dù ngủ nhiều vẫn mệt, kiệt sức
- Fibro fog: Khó tập trung, hay quên, “sương mù não”
- Rối loạn giấc ngủ: Khó ngủ sâu, thức giấc nhiều lần
- Nhạy cảm: Ánh sáng, âm thanh, nhiệt độ, chạm nhẹ cũng gây khó chịu
Nguyên nhân (chưa rõ hoàn toàn)
Các yếu tố liên quan: stress kéo dài, chấn thương thể chất hoặc tâm lý, nhiễm trùng, di truyền (gen liên quan serotonin và dopamine), rối loạn hệ thần kinh trung ương.
Điều trị fibromyalgia
Thuốc
- Duloxetine (Cymbalta), Milnacipran: tăng serotonin và norepinephrine
- Pregabalin (Lyrica): giảm tín hiệu đau thần kinh
- Amitriptyline: cải thiện giấc ngủ và giảm đau
Tập thể dục
Bắt đầu nhẹ nhàng: đi bộ 10 phút/ngày, tăng dần. Yoga, bơi, tai chi đặc biệt hiệu quả. Tập đều đặn giảm đau 30-40% sau 8-12 tuần.
Thiền và CBT
Thiền chánh niệm giảm đau fibromyalgia 30-50%. CBT (liệu pháp nhận thức hành vi) giúp thay đổi cách não xử lý tín hiệu đau.
Vệ sinh giấc ngủ
Ngủ cùng giờ mỗi ngày, phòng tối và mát, không dùng màn hình 1h trước ngủ, tránh cafein sau 2pm.
Sống chung với fibromyalgia
- Pacing: chia công việc thành phần nhỏ, nghỉ giữa
- Giảm stress bằng thiền, yoga, hít thở sâu
- Tham gia nhóm hỗ trợ fibromyalgia
- Ghi nhật ký triệu chứng để theo dõi trigger
Lưu ý: Nội dung trên HealthPark chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y khoa.
Nguồn tham khảo
- Chronic Disease Prevention – World Health Organization
- Disease Prevention – Centers for Disease Control and Prevention
- Integrative Medicine – Mayo Clinic
Lưu ý: Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho tư vấn y khoa chuyên nghiệp.

